» مقدمه
جمهوري كره با تاريخچه 5000 ساله جامعهاي يك شكل و متجانس ميباشد. اين كشور در واقع شبه جزيرهاي است كه در خاور دور قارة آسيا واقع شده و به سمت جنوب اقيانوس آرام پيش روي دارد. اين كشور تقريباً از سه هزار و چهارصد جزيرة متصل بهم تشكيل شده است. اين كشور از جانب شمال با كشورهاي روسيه و چين و در طول درياي شرق با كشور ژاپن همسايه است.
وسعت اين كشور بالغ بر 607/221 كيلومتر مربع ميباشد كه 66% از آن را مناطق كوهستاني تشكيل ميدهند. كرة جنوبي مساحتي بالغ بر 237/99 كيلومتر مربع داشته و داراي جمعيتي برابر با 46 ميليون نفر ميباشد. اعتقاد بر اين است كه ريشههاي زبان كرهاي را مي بايستي در زبانهاي Alteic متعلق به آسياي مركزي جستجو كرد. كشور كره از يك شهر به عنوان پايتخت كشور و 9 ايالت تشكيل يافته است.
3 سال پس از آزادي كشور از استعمار ژاپن كه به مدت 36 سال به طول انجاميد كشور كره به آنچه كه امروزه تحت عنوان كرة شمالي و كرة جنوبي منسوب است تقسيم گرديد. تجزية كره به دو بخش شمالي و جنوبي در سال 1948 به وقوع پيوست. جنگ مورخه 53-1950 كه از آن تحت عنوان جنگ داخلي كره نام برده مي شود، به طور جدّي باعث جدايي كامل اين دو بخش از يكديگر گرديد. كرة جنوبي كه از اين به پس تحت عنوان كره از آن ياد خواهد شد، شروع به طرح ريزيهاي اقتصادي جهت توسعة كشور و از بين بردن خرابيهاي ناشي از جنگ دو كره نمود. توسعه اقتصادي كشور از اوايل دهة 1960 آغاز گرديده و نتايج نسبي آن تا حدودي در سال 1965 نمايان گرديد. نتيجة واقعي اين توسعه اخيراً با رشد ميانگين ساليانة 5/8% كاملاً به تحقق پيوسته است.
هم اكنون صنايع كشور كره با كشورهاي توسعه يافته در بازارهاي بين المللي در زمينة صنايع سنگين نظير فولاد و كشتيسازي و همچنين فنآوري سطح بالا در توليدات اتومبيل و صنايع نيمه هادي در رقابت است. به طوري كه اين كشور در سال 1997 به عنوان عضو ثابتي از سازمان توسعه و همكاريهاي اقتصادي (OEXD) معرفي گرديد.
سياست فرهنگي كشور كره به طور كلي از سوي دولت مركزي طراحي و توسعه يافته است. اما بايد توجه داشت كه مسؤوليت اصلي اجراي اين سياستها طي سالهاي مختلف بر عهدة وزارت خانه هاي مختلف بوده است. به طوري كه مسؤوليت اجراي سياست فرهنگي در سال 1948 بر عهدة وزارت فرهنگ و اطلاع رساني، در سال 1990 بر عهده وزارت فرهنگ، در سال 1993 بر عهدة وزارت تربيت بدني و هم اكنون بر عهدة وزارت جهانگردي ميباشد.
وزارت فرهنگ و جهانگردي مهمترين مسؤوليتها را جهت اجراي سياست فرهنگي در سطح ملي، گسترش و ارتقاء ورزش، رسيدگي به امور جوانان، جهانگردي و ارتباطات بر عهده داشتهاند. از وزارتخانه هاي ديگر نيز وزارت امور خارجه، وزارت بازرگاني، وزارت صنايع، وزارت دارايي، وزارت اطلاعات و ارتباطات، وزارت آموزش و پرورش و وزارت بهداشت و درمان و رفاه اجتماعي، نقشهاي مكملي در زمينة توسعة فرهنگي كشور ايفاد نموده اند. بنياد فرهنگي و هنري كره، مؤسسهاي با بودجة ملي است كه جهت توسعه و رشد در زمينة فرهنگ، هنر و علوم انساني تأسيس يافته است. از زماني كه سيستم دولت محلي در سال 1995 در كشور كره معرفي گرديد دولتهاي محّلي در راستاي طرح ريزي و توسعة سياستهاي فرهنگي و ايجاد سازمانهاي اداري جهت پرورش و ارتقاء فرهنگ بومي شروع به فعاليت نمودند. وزارت فرهنگ و جهانگردي كره اخيراً طرحي با عنوان رفاه فرهنگي در جهت بررسي نيازهاي فرهنگي مردم و پرورش چنين نيازهايي تا سطوح عالي را مطرح نموده است.
وزارت فرهنگ و جهانگردي كشور كره با تشخيص اهميت فرهنگ در توسعة كشور و با شعار "قرن جديد براي فرهنگ از راه ميرسد"، اقدام به ابداع برنامه هاي فرهنگي، ارائه سياست فرهنگي جديد و الگوهاي فرهنگي نو در هزارة سوم نموده است. هدف نهايي اين برنامه تشويق تمامي افراد جامعه در جهت مشاركت در حيات فرهنگي كشور در سطح گستردة آن ميباشد.
» دستورالعمل هاي كلي سياست فرهنگي
مردم كره به ميراث فرهنگي كشورشان افتخار كرده و قادر به تشخيص عمق غناي ميراث فرهنگي خود ميباشند. اين بدان معني است كه ملت كره به خوبي از عهده عوارض ناشي از تقسيم سياسي اخير كشور برآمده و به منظور رشد و توسعة آتي كشور به آباداني هر چه بيشتر كشور پرداختهاند. كشور كره از اوايل دهة 1960 به سرعت به سوي صنعتي شدن پيش رفت. در سال 1996 اقتصاد اين كشور به طور قابل ملاحظه اي رشد كرده و توليد ناخالص ملي آن در رتبه يازدهم جهان قرار گرفت. با اين حال، رشد سريع اقتصادي اين كشور، اثرات منفي نظير از ميان رفتن ارزشهاي سنتي و بومي و عدم يكپارچكي بين ساختارهاي اجتماعي و اقتصادي را به همراه داشته است. اقدامات اخير در جهت تدوين سياست فرهنگي مشخص اين نقيصه را منعكس نموده است. لازم به ذكر است كه آگاهي از سطح كيفي زندگي موضوعي حياتي در شكل گيري سياست فرهنگي ملت كره محسوب ميگردد. دولت جديد كره اقدام به طرح ريزي برنامةهاي 1 ساله براي بخش فرهنگ كشور با هدف ايجاد رفاه فرهنگي براي تمامي سطوح جامعه نموده است. به طوري كه تمامي افراد جامعه از مزاياي يكسان فرهنگي برخوردار گردند. در طرح فوق تعدادي از مفاهيم در طرح ريزي برنامه ها تغيير يافته اند. از جمله اين تغييرات مي توان به تغيير مفهوم نظارت به جاي خود گرداني و مركزي به جاي محلي اشاره نمود. از جمله ديگر اقدامات دولت در سال 1996 مي توان به مطرح نمودن طرح نگرش كيفي به زندگي و مسأله جهانيسازي اشاره نمود.
در سال 1997 وزارت فرهنگ و تربيتبدني كشور مبادرت به انتشار دستورالعمل هايي توسط كميته فرهنگي 2000 و مقالاتي با عنوان ديدگاه فرهنگي 2000 اقدام نمود. اين گزارشات بر اين نكته تأكيد داشتند كه فرهنگ به عنوان يك ارزش مركزي و محوري در قرن بيست و يكم نقش مهمي را ايفاء نموده و نياز ارائه الگوهاي فرهنگي جديد را پديد ميآورد. وزارت فرهنگ و تربيت بدني كشور كره تعدادي از دستورالعمل هاي ويژة خود تحت عناوين ارتقاء سطح آموزش فرهنگي جهت ظهور افراد خلاق در جامعه، افزايش همايشهاي دولتي جهت شناسايي آثار برجسته فرهنگي كه پيشرفت اقتصادي را بدنبال خواهد داشت، مدرنيزه كردن فرهنگ سنتي، تشويق و ترغيب صنايع فرهنگي و ابداع هويت ملّي فرهنگي در جهت تقويت چهارچوبهاي سياست فرهنگي كشور را مطرح نموده است.
» ساختارهاي اداري و سازماني
[ سطح ملّي ]
وزارت فرهنگ و جهانگردي پس از به قدرت رسيدن دولت جديد در سال 1998 در كشور كره تأسيس گرديد. رسالت اين وزارت، پيشنهاد و ارائه فرصتها و موقعيتهاي يكسان به مردم به منظور بهره برداري از فعاليتهاي فرهنگي و آماده سازي مّلت در جهت اتحاد ملّي بود. وزارت فرهنگ و جهانگردي كشور مسؤوليت پيشرفت و ارتقاء فرهنگ جامعه، اراية آموزشهاي هنري، ارتقاء صنايع فرهنگي، برگزاري امور مذهبي، حفظ و نگهداري ميراث فرهنگي و اماكن تاريخي - ملّي، گنجينه هاي طبيعي، رسيدگي به امور جوانان، جهانگردي، ورزش و زبان و تبادلات بين المللي فرهنگي را نيز برعهده دارد. اين وزارتخانه از 1 بخش، 2 اداره و تعداد 6 شعبه تشكيل يافته كه به شرح ذيل ميباشد:
1ـ بخش خدمات عمومي
2ـ ادارة طراحي و مديريت - اداره امور مذهبي
3ـ شعبه فرهنگي - شعبه هنري - شعبه صنايع فرهنگي - شعبه جهانگردي- شعبه ورزش و امور ورزشي - شعبه جوانان
سازمانهايي كه در جهت ارتقاء سطح فرهنگ كشور كره با وزارت فرهنگ و جهانگردي همكاري تنگاتنگي دارند عبارتند از:
ادارة دارائيهاي فرهنگي
فرهنگستان ملّي هنر
دانشگاه ملي هنرهاي زيبا
فرهنگستان ملي زبان كرهاي
كتابخانة ملّي كره
تئاتر ملّي كره
موزة ملّي هنرهاي معاصر كره
دفتر ملّي هنرهاي زيباي سنتي كره
دفتر ملّي هنرهاي نمايشي سنتي كره
موزه ملي فولكلور
سازمان فرهنگ و هنر كشور كره در جهت ارتقاء سطح فرهنگ و هنر كشور و بر طبق لايحة ويژة فرهنگ و هنر مصوّب 1973 به عنوان مؤسسة پايه در سطح ملّي و با هدف ارتقاء سطح كيفي زندگي مردم از طريق حمايتهاي همه جانبه از فعاليتهاي فرهنگي و هنري تأسيس يافت. سازمان مذكور به حمايت از فعاليتهاي تحقيقاتي و خلاّق در رشته هاي ادبيات، هنرهاي زيبا، عكاسي، معماري، موسيقي سنتي، نمايشنامه نويسي، رقص و فيلم كشور ميپردازد. بودجه ساليانهاي كه به سازمان فرهنگ و هنر كره در سال 1997 اختصاص يافت بالغ بر 51 بيليون Won معادل 53 ميليون دلار آمريكا بود. بودجة اختصاص يافته به اين سازمان در جهت اعطاي كمكهاي مالي به هنرمندان حرفه اي و سازمانهاي هنري هزينه ميگردد. از جمله وظايف مهم ديگر اين سازمان فروش و عرضه توليدات فرهنگي و هنري در جهت گسترش بودجة فرهنگي كشور ميباشد. علاوه بر اين، هدف فرهنگستان ملّي كشور توسعة فرهنگ ملّي با التزام به آزادي عقايد هنري و فرهنگي و ارتقاء جايگاه هنرمندان كشور ميباشد. فرهنگستان ملي همچنين به حمايت از نمايشگاههاي هنري، سخنرانيها و سمينارهاي تشكيل شده در زمينة فرهنگ و هنر ميپردازد.
[ سطح ايالتي ]
از زماني كه سيستم كنترل خودگردان محّلي در سال 1995 در كشور اعمال گرديد، مسؤوليتهاي فرهنگي نيز ميان دولتهاي ايالتي و مركزي تقسيم گرديد. دولتهاي ايالتي مسؤوليت نظارت مستقيم بر فرهنگ ايالتي كشور را بر عهده دارند. اخيراً اين باور در كشور قوت گرفته است كه بودجه هاي فرهنگي ايالتي به طور مستقل تعيين گرديده و بودجه مراكز فرهنگي ايالتهاي كشور نظير مراكز اجراي هنرهاي نمايشي، كتابخانه ها، مجتمعهاي صنعتي فرهنگي مستقيماً و از طريق بودجة مستقل دولتهاي ايالتي تأمين گردد. در سال 1994 هزينه هاي فرهنگي ايالتي، 5/102 ميليون won معادل با 130 ميليون دلار آمريكا برآورد گرديد.
دولتهاي ايالتي كشور به تازگي شروع به فعاليت در زمينة معرفي قوانين فرهنگي خود نموده اند.
» ابزارهاي سياست فرهنگي
[ تأمين بودجه فعاليتهاي فرهنگي ]
حوزه فرهنگ كشور كره داراي اقتصادي پويا است كه به طور غيرمستقيم به اقتصاد ملي كشور كمك ميكند. انجام تحقيقات در زمينه موضوعات فرهنگي و افزايش صادرات صنايع فرهنگي در سال 1994 نشان داد كه فرهنگ كشور كره تاثير مثبتي بر اقتصاد اين كشور به ميزان 8/2%، بر ايجاد اشتغال به ميزان 2/3% و درآمدهاي مالياتي به ميزان 25% داشته است. كمك صنايع فرهنگي كشور در جهت رشد و شكوفايي اقتصاد كشور در حدود 9/0% ميباشد. تأمين بودجه و هزينه بخشهاي فرهنگي - هنري دولتي، بر عهدة دولتهاي مركزي و محلي و همچنين سازمان هنري- فرهنگي كشور كره ميباشد. گفتني است كه بخش خصوصي فرهنگ و هنر كشور علاوه بر تدارك بودجه و سرمايه گذاريهاي شخصي، از سوي شوراهاي تجاري كشور (KBCA) نيز تامين مالي ميگردد. بودجه اختصاص يافته به حوزه فرهنگ و هنر از سوي دولت مركزي در سال 1997، 3/437 بيليون WON معادل 495 ميليون دلار آمريكا ميباشد كه در حدود 62/0 درصد از كل بودجه دولت كره را تشكيل ميدهد. بودجه هاي فرهنگي تخصيص يافته به حوزه هنر و فرهنگ كشور كره از سوي دولتهاي محلي از ميزان 75/1% در سال 1995 به ميزان 86/1% در سال 1996 افزايش داشته است. اين در حاليست كه كل مبلغ تخصيص يافته به حوزه فرهنگ و هنر كشور از سوي صندوق ارتقاء فرهنگ و هنر در سال 1997، 6/272 بيليون (WON) معادل 286 ميليون دلار آمريكا ميباشد. شوراي تجاري حوزه فرهنگ و هنر كشور در سال 1994 شكل گرفت. اين شورا تأمين كنندة بخشي از بودجه فعاليتهاي فرهنگي در سطح خصوصي ميباشد.
اين شورا از 161 عضو تشكيل شده و بودجة ساليانة آن 700 ميليون won معادل 7/0 ميليون دلار ميباشد. كل مبالغ مالي كمك شده از سوي اعضاي اين شورا به حوزه فرهنگ و هنر كشور در سال 1994، 9/79 بيليون won معادل 4/92 ميليون دلار آمريكا ميباشد.
اين مبلغ در سال 1995 بر 6/92 بيليون won و در سال 1996 بر 8/117 بيليون won افزايش يافت. مبالغ هزينه شده در زيرساختهاي فرهنگي نظير احداث ساختمان كتابخانه ها، ايجاد مراكز فرهنگي و موزه ها حدوداً 3/42 بيليون won بوده كه 36% از كل مبلغ مذكور را شامل مي شود. در سال 1996، 45% از هزينه هاي جاري شورا صرف اجراي پروژه هاي فرهنگي و 30% از آن صرف حمايت از فعاليتهاي هنري در زمينه هاي موسيقي، تئاتر، رقص و ادبيات گرديد.
در ذيل قوانين وضع شده ويژة حوزة فرهنگ و هنر كشور كره قيد گرديده است:
لايحة ارتقاء فرهنگ و هنر مصوّب سال 1972
لايحة ارتقاء هنرهاي تصويري مصوّب سال 1996
لايحة هنرهاي نمايشي مصوّب سال 1961
لايحة ارتقاء فيلم مصوب سال 1995
لايحة ويدئو و ضبط موسيقي مصوب سال 1991
لايحة افزايش تعداد مراكز فرهنگي محلي مصوب سال 1994
لايحة حفاظت از دارائيهاي فرهنگي مصوب سال 1982
لايحة گسترش گالريهاي هنر و موزه هاي كشور مصوب سال 1991
لايحة حفاظت از اماكن قديمي مصوب سال 1984
لايحه ثبت ماهنامه ها و مجلات مصوب سال 1978
لايحة ارتقاء سطح مطالعه و كتابخواني مصوّب سال 1944
لايحة توزيع نشريات داخلي در خارج از كشور و انتقال نشريات خارجي به داخل كشور مصوب سال 1973
لايحة حق چاپ و نشر مصوب سال 1961
لايحة راديو و تلويزيون مصوب 1987
لايحة تلويزيونهاي كابلي مصوب 1191
لايحة بكارگيري تلويزيونهاي كابلي مصوب سال 1976
لايحة شركتهاي راديو و تلويزيوني مصوب سال 1978
لايحة شركتهاي تبليغاتي راديو و تلويزيون مصوب سال 1980
لايحه سازمان ارتقاء فرهنگي راديو - تلويزيون مصوب سال 1988
لايحة دارائيهاي منقول و غيرمنقول تاريخي از جمله معابد، مدارس و غيره مصوب سال 1962
لايحة حق چاپ و تأليف مصوب سال 1976
لايحة حق چاپ و نشر برنامه هاي كامپيوتري مصوب سال 1986